Een vraag over het avondeten komt steeds terug. Een vertrouwde route raakt zoek. Rekeningen blijven liggen of worden dubbel betaald. Iemand vertelt uitvoerig over vroeger, maar weet niet meer wat er vanochtend gebeurde.

Later kunnen angst, achterdocht en onrust ontstaan, soms sterker tegen de avond. Iemand zoekt een overleden ouder of herkent het eigen huis niet meer.

Alzheimer is de meest voorkomende oorzaak van dementie. De klachten beginnen meestal na 65 jaar, maar kunnen ook vroeger ontstaan. Het verloop is doorgaans geleidelijk, over meerdere jaren; het tempo verschilt sterk.

Hersenveranderingen kunnen lang vóór de eerste klachten beginnen. Vroege geheugenproblemen betekenen niet automatisch dementie. Bij toenemende problemen met geheugen, plannen en oriëntatie wordt hulp met administratie en dagelijkse taken belangrijk. Later kan volledige zorg nodig zijn, ook bij lopen, spreken en slikken.

Reageer op het gevoel: ‘Je mist je moeder. Vertel eens over haar.’ Houd routines en vaste plekken voor spullen aan. Gebruik korte zinnen, één vraag tegelijk en geef tijd. Bespreek geldzaken en juridische wensen vroeg, zolang iemand zelf kan beslissen.

Amyloïd hoopt zich op tussen zenuwcellen; tau vormt kluwens binnenin. Samen met andere processen, waaronder ontsteking, beschadigen ze hersencellen. Geheugengebieden zoals de hippocampus worden vaak vroeg getroffen.

Onderzoek kan onder meer hersenbeelden en metingen in hersenvocht omvatten; bloedtesten ontwikkelen zich verder. Sommige nieuwe behandelingen kunnen bij een beperkte groep in een vroeg stadium de achteruitgang enigszins vertragen, maar genezen niet en hebben risico’s. Een specialist bespreekt geschiktheid en actuele beschikbaarheid.